Mural piękny. Obelisk zapomniany?

Jeszcze przed wyjazdem na urlop wybrałem się – jak to czynię co weekend – na wędrówkę po powiecie gnieźnieńskim. Wówczas za cel wziąłem sobie Zdziechowę i jej okolice. Miejscowość ta jest bogata w ciekawe zabytki, jak również związane z tym historię, często nieznane przez mieszkańców naszego powiatu. Wędrując po okolicy Zdziechowy dotarłem pod obelisk poświęcony Polakom pomordowanym przez Niemców we wrześniu 1939 roku.

   Obelisk ten znajdujący się w szczerym polu, jest niestety nieoznakowany i dla osoby niezorientowanej w terenie (lub w historii tych okolic) trudny do zlokalizowania. Jednak ci, którzy interesują się historią powiatu gnieźnieńskiego, szczególnie wydarzeniami związanymi z II wojną światową, powinni trafić tam bez problemów.

zdzeich02.jpg
   Czego dotyczy ów obelisk? Z karty ewidencyjnej pomnika pamięci narodowej wynika: - Po zajęciu Gniezna i okolicy we wrześniu 1939 roku, Wermacht wystawił w Zdziechowie, u wylotu wsi w kierunku Gniezna, posterunek, który wychwytywał uchodźców z powiatu czarnkowskiego, chodzieskiego i wągrowieckiego. Wśród aresztowanych znalazł się również 16-letni Marian Zaremba ze Zdziechowy. Wszystkich aresztowanych, w liczbie 28, zaprowadzono na podwórze majątku H. Wendorfa, a następnie wyprowadzono na jego pole. Za torem kolejowym, ok. 300 m od wsi, aresztowani musieli wykopać sobie grób, a następnie zostali rozstrzelani.

zdzeich03.jpg

   Z kolei na stronie internetowej parafii pw. NMP w Zdziechowie (www.parafia.zdziechowa.pl) o tych wydarzeniach przeczytamy: - Okupacja hitlerowska zaczęła się dla Zdziechowy bardzo tragicznie ponieważ zaraz po wkroczeniu (9 września wieczorem), w ciągu kilku dni Niemcy rozstrzelali 30 zakładników, a ich ciała zostały zakopane na polu Wendorffa.

   Gdy dotarłem do tego miejsca, byłem zaskoczony, że obelisk ten jest dosyć mocno zaniedbany... Wydawać by się mogło, że osoby odpowiedzialne za tego typu miejsca lub samorządowcy z samej Zdziechowy i gminy Gniezno, powinni zadbać o to Miejsce Pamięci Narodowej. Miejsce uświęcone krwią 28 osób! Tymczasem będąc pod tym obeliskiem miałem odczucia, że miejsce to jest zapomniane przez ludzi... Być może dlatego, że znajduje się z dala od centrum Zdziechowy... Mam nadzieję, że się mylę i obelisk ten już wkrótce zostanie poddany renowacji (jak stało się z podobnym obeliskiem we wsi Obora - także na terenie gminy Gniezno, który wygląda obecnie jak nowy). A może już w międzyczasie – od mojej tam wizyty – został odnowiony?

zdzeich04.jpg
   O odnowienie woła zarówno podmurówka z polnych kamieni, jak i znajdująca się na niej tablica pamiątkowa z napisem: „Miejsce uświęcone krwią męczeńską ofiar hitleryzmu 1939-1945”. Dzisiaj ten napis jest coraz bardziej nieczytelny.

   Kilka dni temu w Zdziechowie odbyła się uroczystość zaprezentowania muralu znajdującego się na przystanku autobusowym. Mural związany jest z Powstaniem Wielkopolskim i wydarzeniami, które rozegrały się w Zdziechowie z 30 na 31 grudnia 1918 roku. Wówczas powstańcy odnieśli zwycięstwo w potyczce z Niemcami. Trzeba przyznać mural – co widać na poniższym zdjęciu – prezentuje się pięknie i świadczy, że mieszkańcy Zdziechowy potrafią zadbać o swoje otoczenie. I pamięć.

zdzeich05.jpg
   Może więc warto przypomnieć sobie o obelisku związanym z tragicznymi wydarzeniami z września 1939 roku i poprzez jego odnowienie oddać hołd pomordowanym...

   Drodzy Czytelnicy! Jeśli znacie w swojej okolicy Miejsca Pamięci Narodowej, które są zapomniane i zaniedbane, to proszę o kontakt: kontakt@skarbnicatajemnic.pl

Karol Soberski
Fot. (4x) K. Soberski, (1x) J. Mikołajczyk